Sau 9 tháng sinh sống và làm việc ở Hà Nội, gia đình Granath đã có một hành trình đáng nhớ vừa ngạc nhiên vừa đầy ắp tiếng cười. Là một người con xa xứ trở về, tôi đã thấy một Hà Nội vừa thân quen, vừa lạ lẫm. Dưới đây là những điều khiến tôi và anh bạn Tây cùng nhà phải “Ồ” lên khi đắm mình vào cuộc sống ở Hà Nội!

Văn hoá giữ yên lặng trên xe buýt

Suốt hơn 20 năm sống ở Hà Nội trước đây, tôi rất hiếm sử dụng phương tiện công cộng mà chủ yếu di chuyển bằng phương tiện cá nhân. Thế nên, điều đầu tiên tôi học được sau 15 năm trở về là văn hoá đi phương tiện công cộng ở Hà Nội đã khác đi rất nhiều. Không chỉ sinh viên học sinh, các cô chú nghỉ hưa mà cả nhân viên văn phòng cũng lựa chọn xe buýt hay tàu điện trên cao là phương tiện di chuyển chính.

Nếu ở Thụy Điển, việc nói chuyện với bạn bè, gọi một cuộc điện thoại ngắn hoặc trò chuyện nhỏ với con cái là hoàn toàn bình thường. Nhưng ở Hà Nội có một quy tắc bất thành văn: Tuyệt đối không nói chuyện trên xe buýt. Đây là một khía cạnh thú vị khi sinh sống ở Hà Nội, khác biệt rõ rệt so với các chuẩn mực phương Tây.

Có lẽ chính cái đặc sản của Hà Nội – tắc đường và hỗn loạn trong trật tự của giao thông ở đây là nguồn gốc xuất phát cho luật bất thành văn này. Đối với tài xế xe buýt, việc giữ tập trung là một thách thức khi các bác tài taxi, các anh xe Grab bon chen, hay các “chị ninja Lead” bất ngờ tạt đầu không xi nhan. Để tôn trọng tài xế và đảm bảo an toàn, hành khách được khuyến khích hạn chế nói chuyện hoặc nói chuyện thật nhỏ và tuyệt đối tránh điện thoại.

Nếu bạn muốn khám phá thành phố và trải nghiệm cuộc sống ở Hà Nội mà không phải chen chúc trên đường và tránh nóng thì phương tiện công cộng đặc biệt là xe buýt là một lựa chọn không thể bỏ qua. Nghe một bản nhạc yêu thích, tựa lưng vào ghế và thả mình vào dòng người ngoài khung cưả sổ kia đang bon chen từng centimet nhưng nhớ giữ im lặng và mang thuốc xịt muỗi!

Giữ Cửa – cú sốc văn hóa ở Hà Nội của anh bạn Tây cùng nhà

Một chi tiết khác nhanh chóng cho chúng tôi cái nhìn sâu sắc về cuộc sống ở Hà Nội là quan điểm về sự lịch sự ở nơi công cộng. Đó là văn hoá giữ cửa cho người đi sau. Kinh nghiệm sống ở khu chung cư của gia đình tôi là hầu như không bao giờ có người giữ cửa cho người tiếp theo. Andreas đã khá bực bội lúc đầu khi mọi người đóng cửa ngay trước mặt anh, ngay cả khi anh trai đang đẩy xe nôi. Và có một lần, tôi ra trước và đã giữ cửa cho người tiếp theo, tôi đột nhiên trở thành người giữ cửa cho một đoàn người đi sau. Tổng cộng bảy người liên tiếp, từ mấy em thiếu niên tới mấy anh trai U50, nối nhau đi ra ngoài và không một lần nhìn lên hay nhìn lại tại sao cái cửa lại không bị đóng.

Điều này trong văn hoá Châu Âu có thể là một điều bất lịch sự, nhưng đơn giản đó không phải là một phần của văn hóa của Việt Nam. Hiểu được điều đó sẽ giúp bạn điều hướng cuộc sống ở Hà Nội dễ dàng hơn mà không bị khó chịu. Như tôi hay nói với anh bạn Tây cùng nhà, hãy giữ cửa cho những ngừoi bạn thấy cần và hãy thả cửa trước những người bạn thấy họ cần thiết. Chỉ sau mấy tháng đã có những người giữ cửa chờ cho mẹ con tôi vào trước hay đơn giản là giữ cửa cho anh bạn Tây với một nụ cười thân thiện. Sự thay đổi nhỏ này cho thấy sự ấm áp trong trải nghiệm cuộc sống ở Hà Nội khi người ta đã quen mặt nhau.

Trẻ nhỏ bắt đầu được học tiếng anh ở trường mầm non

Ở cái thời của tôi 30 năm trước, tiếng Anh đã là một điều quan trọng trong giáo dục. Tôi còn nhớ ông bà ngoại đã tốn kha khá vào các khoá học Tiếng Anh đủ thể loại. Nhưng tôi vẫn ngạc nhiên trước trào lưu tiếng Anh ở Hà Nội đặc biệt là khi Benjamin bắt đầu đi học mẫu giáo ở Hà Nội.

Trong cuộc sống ở Hà Nội hiện đại, trẻ em học Tiếng Anh từ rất nhỏ (tầm 2-3 tuổi). Benjamin mỗi ngày có một tiết tiếng Anh, con được học thông qua trò chơi và bài hát. Giáo viên thường là người bản ngữ, làm cho việc dạy học vừa vui vẻ vừa tự nhiên. Đầu tiên, gia đình cũng khá nghi ngờ vì gia đình thực sự không có mong muốn gì khác ngoài con nói được tiếng Việt. Nhưng chỉ sau vài tháng, Benji bắt đầu sử dụng một cách tự nhiên các từ như “No”, “Yes” và “Good job!” trong giao tiếp mà còn bắt đầu đếm và nói màu sắc bằng tiếng Anh. Việc giáo dục ngoại ngữ sớm có bài bản cho trẻ nhỏ ngay từ mẫu giáo đã thực sự thay đổi cái nhìn của tôi về hệ thống giáo dục ở Việt Nam. Trải nghiệm cuộc sống ở Hà Nội của Benji là một minh chứng sống động cho sự phát triển vượt bậc này. Có lẽ các trường mẫu giáo ở Thụy Điển nên “copy with pride” mô hình này từ Hà Nội!

Tập trung phát triển giao tiếp tiếng Anh vẫn là một phần quan trọng của cuộc sống ở Hà Nội hiện đại. Dù biết đây vẫn là một hành trình gian khổ, tiêu tốn nhiều thời gian và chi phí cho biết bao gia đình, nhưng nó lại tràn đầy hy vọng và mở ra tương lai rộng lớn cho thế hệ trẻ. Sự đầu tư bài bản này là một điểm sáng nổi bật trong trải nghiệm cuộc sống ở Hà Nội mà bất cứ phụ huynh nào cũng cảm thấy đáng giá.

Ẩm thực – Trái tim của cuộc sống ở Hà Nội

Nếu có bất cứ điều gì thực sự tượng trưng cho cuộc sống ở Hà Nội thì đó chính là ẩm thực. Chín trên mười người bạn của tôi đến thăm Hà Nội đều nói rằng ẩm thực là trải nghiệm tuyệt vời nhất của họ và tôi hoàn toàn đồng ý. Điều làm cho Hà Nội trở nên độc đáo là bạn có thể thưởng thức nhà hàng Michelin với mức giá hợp lý. Không giống như ở Thuỵ Điển hay các nước tôi đi qua, một nhà hàng Michelin ở Hà Nội không nhất thiết phải đồng nghĩa với sự xa xỉ và chi phí cắt cổ. Cuộc sống ở Hà Nội của chúng tôi gắn liền mật thiết với sự đa dạng ẩm thực này.

Chúng tôi đã thử mấy địa điểm được đề xuất Michelin, và đây là trải nghiệm của chúng tôi:

• Bánh Cuốn Bà Hoành – một món kinh điển với những chiếc bánh cuốn mỏng và mềm tan trong miệng.
• Luk Lak – mô hình cơm bình dần cao cấp. Quán trang trí đep đồ ăn ngon nhưng thật lòng cơm nhà mẹ nấu ngon hơn.
• Ngon Garden – không gian đẹp, rộng rãi, đồ ăn ngon và đa dạng phù hợp dắt gia đình Tây qua thưởng thức ẩm thực Việt
• Bún Chả Chan – một phiên bản biến tấu hiện đại của bún chả Hà Nội, quán này làm tôi hơi thất vọng.
• Phở Lâm Hàng Vải – bát phở đậm vị, đúng chuẩn phở Hà Nội
• Chả cá Thăng Long – quán ăn yêu thích của Andreas!

Ngoài cái danh sách Michelin ra, bạn có thể dễ dàng tìm thấy đồ ăn ngon không kém hoặc có thể là ngon hơn tại các quầy hàng rong nhỏ thậm chí không có tên. Chính sự kết hợp giữa ẩm thực cao cấp và ẩm thực đường phố này đã biến trải nghiệm về cuộc sống ở Hà Nội của chúng tôi thành giấc mơ cho những người yêu ẩm thực!

Sống ở Hà Nội đã một lần nữa dạy tôi rất nhiều về văn hóa, cuộc sống hàng ngày và cách những thói quen nhỏ. Cuộc sống ở Hà Nội bao gồm:

• những chuyến xe buýt yên tĩnh hơn,
• các chuẩn mực xã hội bất ngờ,
• sự đầu tư mạnh mẽ vào tiếng Anh ngay từ bậc mầm non,
• một nền văn hóa ẩm thực gây ấn tượng mỗi ngày.

Tất cả những điều này, cùng với năng lượng và nhịp sống của thành phố, làm cho cuộc sống ở Hà Nội vừa hấp dẫn vừa không thể quên. Đối với những ai tìm kiếm một cuộc phiêu lưu, cuộc sống ở Hà Nội là một lựa chọn tuyệt vời. Tôi thực sự khuyên bạn nên tự mình khám phá cuộc sống ở Hà Nội!